Endüstriyel Kontrol Sistemleri – 1

ilkay Şahin
4 Min Read

Endüstriyel sistem kavramı çok geniş anlamlar içerebilir. Küçük bir makinadan kocaman fabrikaların kumanda edildiği , kontrol edildiği üretim sistemlerine kadar bir çok sistemi ifade edebilir. Endüstriyel sistemler geniş ölçeklerde insanların kullanımı için üretilen ürünlerinin üretildiği sistem veya sistemler bütünüdür.

İnsanlığın modern anlamda varlığından beri o günün teknolojileri çevresinde bu sistemler var olmuştur. Hatta mevcut teknolojilerin en ilerileri endüstriyel kontrol sistemlerinde kullanılmıştır.

Bu yazımızda sizlere endüstriyel kontrol sistemlerinin ne olduğunu, hangi temeller üzerine oturduğuna dair detaylı bilgileri sizinle paylaşacağız. Bu yazıda değindiğimiz detayların salt tecrübe sonucu kaleme alındığını belirterek size azami fayda sağlaması dileğiyle.

Endüstriyel sistem ve tesislerin kontrolü için yapılmış sistemlere kısaca endüstriyel kontrol sistemi diyebiliriz. Kontrol sistemleri bir sistemi veya sistemler bütününü otomatik olarak veya manuel olarak idare etmeye imkan verir. Gerek bir butonla , gerekse scada’dan gönderilen bir komutla , istenen işi veya eylemi gerçekleştirmelidir.

Hayatımıza dair basit bir kontrol sistemi örneği; Müzik dinlerken sesi kulağımızın en hoş aldığı seviyeye getirir orada bırakırız. Burada sesin şiddetini ölçen kulak sensör, sesin ayarını yapan el aktuatör ve hoparlörden çıkan ses ise kontrol edilen sistem olarak adlandırabilir. Hayatımız içinden kontrol sistemlerine örnek olarak verilebilecek milyonlarca şey bulabiliriz.

Teorik anlamda kontrol sistemlerinin ne olduğuna dair bir çok detayı piyasada bulabileceğiniz yayınlarda bulabilirsiniz. Ama burada size teorik detaylardan çok pratik ve yararlı detaylar sunacağız.

#Günümüz Endüstriyel Kontrol Sistemlerinin Temel Elemanları Nelerdir ?

PLC ;  Günümüz kontrol sistemlerinin en üst katmanında PLC adını verdiğimiz endüstriyel bilgisayarlar durmaktadır. Endüstriyel prosesin özellik ve detaylarına göre seçilmiş olan uygun PLC ile yazılan programlar vasıtasıyla kontrol edilmektedir. Prosesin özelliğine göre seçilebilecek PLC yüzlerce modelden biri olabilir. Burada önemli olan fiyat performans açısından en uygun plc ‘yi seçebilmektir.

HMI (Human Machine Interface ) ; İnsan makine arayüzü diye adlandırabileceğimiz katman prosesi kontrol eden ve izleyen insanlarla PLC arasında iletişimi sağlayan birimlerdir.

SENSOR ; Prosesin işleyişi hakkında veri toplayan birimlerdir. Bu bir yaklaşım sensörü, hareket sensörü , hız ölçüm sensörü ve benzeri sensörler olabilir. Her bir sensör prosesin özelliğine göre ve yeterli bir şekilde seçilmelidir.

ACTUATOR ; Prosese ilişkin verilerin işlenmesi sonrasında ortaya çıkan sonuçlara göre yapılması gereken fiziki hareketleri yapan elemanlara actuator denir. Yine aktuatörler yapacağı işlemin özelliklerine göre seçilmelidir.

# PLC Nedir? 

İlk olarak röleli kontrol sistemlerinin kullanıldığı kontrol sistemlerinin yerini teknolojik gelişmelerle birlikte büyük oranda PLC dediğimiz endüstriyel bilgisayarlar almıştır. Röleli sistemlere nazaran istenildiği zaman istenildiği şekilde programlanabilen bu sistemler sayesinde kontrol sistemleri çok daha esnek ve güvenli bir hal almıştır. PLC ler bildiğimiz bilgisayarların endüstriyel sistemler için uyarlanmış halleridir. Bildiğimiz bilgisayardan ciddi anlamda farklılardır. CPU , Input/Output birimleri , Haberleşme modulleri ve benzeri donanımlara sahiptirler. Piyasada onlarca marka ve model PLC bulunabilir. Kullanım tercihlerini genelde mevcut alt yapı ve tecrübeler belirler. Bilinen ve kullanım tecrübesine sahip olduğunuz PLC ‘leri tercih etmek en mantıklı olanıdır.  PLC konusunda detaylı yazılarımızı sizlerle kısa süre içinde ve daha detaylı olarak paylaşacağız.

Son yıllarda bazı firmalar tamamen bilgisayar tabanlı PLC geliştirme faaliyetlerine başladılar. Bazı firmalar ciddi anlamda başarıda elde ettiler. Günümüz ve gelecek trendinde bazı proseslerde artık tamamen bilgisayar tabanlı PLC ‘ lerde görmek artık çok olağan olacaktır. Tabi ki yine temel kuralımız ; işe uygun plc ve kontrol sistemi olamalıdır. İhtiyaçtan fazlasını yapabilecek yetenekte sistemler gereksiz arıza ve sorun kaynakları haline dönüşebilir.

Share This Article
Leave a comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *