CNC Nedir ? Nasıl Çalışır ?

ilkay Şahin
4 Min Read

CNC makineleri tarım veya diğer insan gücü gerektiren işleri kolaylaştırmak ve otomatik hale getirebilmek için tasarlanmış bir torna tezgâhı türüdür. CNC (Computer Numerical Control), bilgisayarlı nümerik kontrol anlamına gelmektedir. Bu cihazlar makine, tarım ve otomotiv sektörlerinde ihtiyaç duyulan bir tezgâhtır. CNC makineleri insan gücü gerektiren işlerde hızı ve profesyonelliği arttırmak amacıyla günümüzde her alanda faaliyet göstermektedir.

Nümerik kontrol fikri ilk defa 2. Dünya savaşından sonra Amerika Birleşik Devletlerinin uçak üretimindeki karmaşık parçaların kesilmesi için ortaya atılmıştır. Çünkü bahsi geçen parçaların o dönemdeki kesim tezgâhlarında işlem görerek üretilmesi çok zordu. İlk CNC makinesinin tasarlanması için PARSONS COMPANY ve MIT ortak çalışmalarda bulunmuştur. Bu çalışmalar sonucunda ilk CNC makine olan CINCINNATTI – HYDROTEL freze makinesi olarak tarihe geçmiştir. İlk CNC makinelerde vakumlu tüpler ya da elektrik röleleri kullanılmaktaydı. Ancak bu ekipmanlar sık bir şekilde arıza vermeye başlayınca yenileme masrafları çoğalıyor ve başka tekniklere yönelme zorunluluğu geliyordu. Bu nedenle CNC makinelerinde küçük elektronik tüpler ve tek parça halindeki devreler kullanılmaya başlandı. Günümüzde de bu elektronik devreler geliştirilerek kullanılmaya devam etmektedir. ROM (Read Only Memory, Oku – Sakla) teknolojisi ile de artık CNC makineleri programların hafızada saklanmasını mümkün hale getirmektedir.

CNC makinelerin temel çalışma mantığı insan dilinin sayı, harf ve benzeri semboller ile kodlanmış komutlar aracılığıyla makine diline çevrilerek işletilmesine dayanır. CNC tezgâhlarında kontrol ünitesine yüklenen bir komutun, işlemin herhangi bir adımında durdurulması mümkün olabilmektedir. Hatta çalışan bir CNC makinesinin yaptığı iş durdurulup, değiştirilip tekrar devam ettirilmesi bile mümkündür. Bilgisayar ortamında yazılmış olan komutların CNC makinelerine yüklenmesi, cihazın marka ve modeline göre çok farklı yöntemlerle yapılabilir..

CNC makinelerine örnek olarak torna tezgâhı, freze tezgâhı, matkap tezgahı, delik büyütme tezgahı ve taşlama tezgahı adları verilebilir. Bütün bu tezgâhların kendilerine özgü kapasiteleri, hafızaları ve işlem hızları vardır.

CNC tezgâhlarının, aynı işi yapan diğer otomatik olmayan tezgâhlara göre birçok avantajı vardır. CNC tezgâhların ayarlama ayarları çok hassas olduğu için en ayrıntılı işlemler yüksek hassasiyetlerle yapılabilir. İnsan faktörü büyük ölçüde ortadan kalktığı için seri ve etkili çalışma sağlanabilir.

CNC makinelerin endüstri anlamda en fazla kullanım gördüğü işler talaşlı imalat işleridir. Bunun yanında günümüzde imalatın yapıldığı hemen her iş bölümünde CNC tezgâhlar etkin rol oynamaktadır. CNC makinelerin kullanıldığı başlıca alanlar; talaşlı imalat, fabrika ve kaynakçılık, presleme, muayene ve yeniden kontrol, montaj ve benzeri aklınıza gelebilecek işlerdir.

CNC makineleri kullanabilmek için iki kodlama dilini bilmek gereklidir. Bunlar birbiri ile bağlı diller olup birincisi G ile sembolize edilen hazırlık dili, ikincisi ise M ile belirtilen yardımcı dildir. Bu diller uluslar arası alanlarda iki şekilde standart hale getirilmiştir.

Bu standartlar ;

ISO (Uluslar arası Standartlaştırma Organizasyonu)

DIN (Alman Normları Enstitüsü)

Günümüzde CNC gibi otomatik makinelerin kontrolü için CAD (Bilgisayar tasarımı) ve CAM(Bilgisayar Kaynaklı Üretim) işlemlerini gören derleyici programlar kullanılmaktadır.

CNC makinelerin yüksek hassasiyete sahip olmalarında ki temel etken üzerlerinde kullanılan enkoder , servo motor ve benzeri yüksek teknoloji cihazlardır.

CNC lerin güncel donanımları ;

Yapacağı işe göre teçhizatlanmış mekanik yapı

Programlanmasının yapılacağı arayüz , grafik ekran

Elektromekanik sistemini çalıştıran elektronik parçaların konulduğu pano ( servo sürücü , kontrolör , kontaktör , plc ve benzerleri)

Üzerindeki mekanik sistemin hareketlerini algılayan ve ölçen sensörler ( enkoder , muhtelif sensörler )

Üzerlerindeki mil ve benzeri hareketli cihazlara hareket veren motor ve benzeri ekipmanlar ( servo motor , pnomatik valf ve benzerleri )

Share This Article
2 Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *